Tự học là gì? Phương pháp tự học hiệu ở nhà đạt hiệu quả cao cho học sinh

Tự học là một phương pháp học mà nhiều giáo viên đã nhắc đến, tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách áp dụng phương pháp này một cách hiệu quả. Hãy cùng Hoc2K khám phá cách để thực hiện tự học một cách hiệu quả nhé!

Tự học là gì?

Ngày nay, khá nhiều cách hiểu về “tự học” đã được đề xuất. Ban đầu, “tự học” có thể được hiểu là hoạt động tinh thần tự động, sáng tạo, tận dụng khả năng trí tuệ (gồm quan sát, so sánh, phân tích…) và có khi còn kết hợp với khả năng vận động cơ bắp (khi sử dụng các công cụ). Điều này kết hợp cùng với các phẩm chất cá nhân của người học như tính trung thực, sự khách quan, quyết tâm, kiên nhẫn, lòng đam mê khoa học, cùng cảm xúc, động cơ, quan niệm về cuộc sống và thế giới để khám phá và thống trị một lĩnh vực kiến thức nhất định, biến nó trở thành tài sản riêng của người học.

Một quan điểm khác cho rằng: “Tự học là quá trình nhận thức cá nhân nhằm tiếp thu kiến thức và kỹ năng một cách đầy đủ và có hệ thống, được người học chủ động thực hiện trên nền tảng lớp học, ngoài lớp hoặc theo phương pháp không theo chương trình và sách giáo khoa.”

Tự học
Tự học là gì?

Ý thức về tự học có thể mục đích nhiều quan điểm khác nhau từ góc nhìn của các chuyên gia đa dạng. Tuy nhiên, những hiểu biết về tự học luôn chia sẻ điểm chung, đó là sự tự quản lý và sự linh hoạt. Điều này là kết quả của quá trình tự mình làm việc, tự tiếp thu kiến thức mà không cần hướng dẫn từ người khác, hoặc chỉ cần hướng dẫn trong những giai đoạn ban đầu. Tự học với tầm quan trọng cao nhất là quy trình tìm kiếm kiến thức tự thân và học hỏi một cách chủ động, không cần sự hướng dẫn từ người khác và không yêu cầu áp lực động viên bên ngoài.

Bản chất của tự học

Tự học là việc học diễn ra dưới sự thúc đẩy của ý thức tự giác, là quá trình mà người học tự tìm kiếm ý nghĩa của việc học và kiểm soát chính bản thân trong quá trình học tập. Bản chất cốt lõi của tự học nằm trong việc cá nhân hóa quá trình học, mục tiêu là đáp ứng nhu cầu học tập và tự chủ lãnh đạo các hoạt động học tập một cách hiệu quả. Tự học chỉ có thể thực sự tồn tại khi:

Sự mong muốn học tập tự phát xuất phát từ nguyện vọng làm giàu tri thức cá nhân để phát triển bản thân.
Tự học được thể hiện qua việc thực hành và hiệu quả khi người học biết cách tiến hành học, có ý chí tập trung vào việc học, sở hữu kỹ năng và chiến lược học tập.

Các hình thức tự học

  1. Tự học độc lập toàn diện: Đây là hình thức mà người học hoàn thành các nhiệm vụ học tập hoàn toàn tự chủ, với vai trò của người học là yếu tố quan trọng nhất trong việc tiếp thu tri thức. Hình thức này còn được gọi là tự nghiên cứu, đặc biệt thường áp dụng trong lĩnh vực nghiên cứu của các nhà khoa học.
  2. Tự học dưới sự chỉ đạo không trực tiếp từ giáo viên: Đây là hình thức tự học đòi hỏi người học phải có tính tự quản lý và sáng tạo cao, tuân thủ theo hướng dẫn của giáo viên. Hiệu quả của việc tự học này dựa vào tầm quan trọng của vai trò người hướng dẫn và cách người học tự chủ động hoàn thành nhiệm vụ học tập.
  3. Tự học dưới sự hướng dẫn và điều khiển trực tiếp từ giáo viên: Bằng cách sử dụng biện pháp tổ chức, định hướng và hướng dẫn của giáo viên, hình thức này giúp người học tự tổ chức và tự thiết kế các hoạt động học tập. Qua việc thực hiện tự nghiên cứu, tự đánh giá và điều chỉnh, người học hoàn thành nhiệm vụ học tập một cách hiệu quả.

Ý nghĩa của việc tự học

Tự học mang ý nghĩa quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển của người học. Theo các nhà tâm lý học, quá trình hình thành và phát triển tâm lý con người chủ yếu bao gồm việc tiếp thu và nắm bắt hệ thống kiến thức, kỹ năng và thông tin đã được tích luỹ và cơ cấu lại dưới hình thức tri thức khoa học. Tự học chóng mặt ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với người học, đặc biệt là đối với sinh viên trong môi trường đại học. Bởi nếu không có sự tự học, sinh viên không thể hoàn thành những nhiệm vụ học tập của mình. Qua việc tham gia vào quá trình tự học, người học có khả năng phát triển những kỹ năng cơ bản, mở ra cơ hội “học tập suốt đời”. Sau khi tốt nghiệp, họ có khả năng tự học, tự cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn và đáp ứng được sự đổi mới của xã hội.

Hạn chế của việc tự học

Khó tập trung khi tự học: Tự học yêu cầu sự tập trung đáng kể từ phía người học. Người tham gia tự học cần có khả năng tự quản lý thời gian, xác định mục tiêu và đưa ra nỗ lực để thực hiện mục tiêu đó. Do đó, để đạt hiệu quả trong quá trình tự học, người học cần vượt qua cảm giác mất hứng và khẳng định ý chí tiếp tục theo đuổi kiến thức.

Nguy cơ sai hướng trong quá trình tự học: Trong môi trường xã hội hiện nay, kiến thức có thể được tiếp thu từ nhiều nguồn khác nhau. Tuy nhiên, điều này có thể làm cho người tự học lạc hướng trong quá trình học tập. Nếu không xác định rõ vấn đề cần học và mục tiêu tự học, nguy cơ rơi vào việc tập trung vào nhiều nội dung không liên quan sẽ dễ dàng làm tốn thời gian và giảm hiệu quả học tập.

Phương pháp tự học hiệu quả

  • Xác lập mục tiêu học cụ thể: Để tự học đạt hiệu quả, việc đầu tiên cần làm là xác định rõ mục tiêu của quá trình học. Thiết lập mục tiêu cụ thể sẽ giúp người học hướng đúng và học những kiến thức, kỹ năng mà họ thực sự cần.
    Mỗi cá nhân thường có những mục tiêu tự học riêng. Đối với học sinh và sinh viên, mục tiêu thường liên quan đến việc đạt thành tích học tập. Để đạt được mục tiêu này, người học cần xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định các nội dung cần học và thực hiện ôn tập lý thuyết kết hợp với bài tập hoặc thực hành. Trong khi đó, đối với người đi làm, mục tiêu tự học có thể tập trung vào việc áp dụng kiến thức vào thực tế. Ví dụ, trong môi trường làm việc giao tiếp với người nước ngoài, việc tự học ngôn ngữ để cải thiện giao tiếp là mục tiêu quan trọng.
  • Phân chia mục tiêu và lập kế hoạch tự học: Sau khi xác định mục tiêu, việc tiếp theo là lập kế hoạch để tự học một cách hiệu quả. Để tránh mơ hồ, người học cần chia nhỏ mục tiêu, phân tích từng bước và xác định lộ trình thực hiện. Họ nên nắm vững các thành phần cấu thành kiến thức và kỹ năng cần học, sau đó thiết lập kế hoạch tiếp cận, tìm hiểu sâu và thu thập kiến thức một cách toàn diện.
  • Lựa chọn phương pháp tự học phù hợp: Tự học không bao hàm việc học hoàn toàn độc lập từ đầu đến cuối. Trong quá trình tự học, việc tìm kiếm sự hướng dẫn từ người có kinh nghiệm có thể giúp hướng dẫn tạo lối đi cụ thể. Hơn nữa, tự học không đồng nghĩa với việc ngồi một chỗ và gắn bó với sách vở. Có nhiều cách để biến quá trình tự học trở nên thú vị. Người học có thể tìm kiếm tài liệu học tại các nền tảng trực tuyến như Youtube, tham gia các hội thảo chia sẻ kiến thức, và thậm chí tự học theo nhóm nếu phù hợp. Tùy thuộc vào tố chất và thói quen cá nhân, họ nên lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.
  • Tối đa hóa tập trung: Khác với việc học trong môi trường lớp học với thời gian và hướng dẫn rõ ràng từ giáo viên, tự học đòi hỏi người học có khả năng tự quản lý. Vì vậy, tập trung là yếu tố quan trọng. Để đạt hiệu quả trong quá trình tự học, người học cần loại bỏ các yếu tố gây xao lãng và tập trung 100% vào thời gian tự học.

Trên đây là tất cả những thông tin mà Hoc2K mong muốn chia sẻ với bạn đọc về chủ đề tự học và những cách để thực hiện quá trình tự học một cách hiệu quả.

User Rating: 5 (1 vote)

We will be happy to hear your thoughts

Leave a reply

Hoc2K.Vn - Học Online
Logo