Tự học là gì? Phương pháp tự học hiệu ở nhà đạt hiệu quả cao cho học sinh

Tự học là một phương pháp học mà nhiều giáo viên đã nhắc đến, tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách áp dụng phương pháp này một cách hiệu quả. Hãy cùng Hoc2K khám phá cách để thực hiện tự học một cách hiệu quả nhé!

Tự học là gì?

Ngày nay, đã có nhiều định nghĩa về “tự học” được đưa ra. Ban đầu, “tự học” có thể hiểu là quá trình tinh thần tự chủ, sáng tạo, và khai thác tối đa khả năng trí tuệ (bao gồm quan sát, so sánh, phân tích…) đồng thời có thể kết hợp với việc sử dụng cơ bắp (trong việc thao tác các công cụ). Quá trình này kết hợp với các phẩm chất cá nhân như trung thực, khách quan, quyết tâm, kiên nhẫn, đam mê khoa học, và cảm xúc, động lực, quan điểm về cuộc sống và thế giới để khám phá và thống trị một lĩnh vực kiến thức cụ thể, biến nó thành tài sản riêng của người học.

Một quan điểm khác cho rằng: “Tự học là quá trình tự nhận thức cá nhân nhằm tiếp thu kiến ​​thức và kỹ năng một cách toàn diện và có cấu trúc, được người học tự chủ động thực hiện ở mức độ lớp học, ngoài lớp hoặc theo các phương pháp không ràng buộc bởi chương trình hoặc sách giáo khoa.”

Tự học
Tự học là gì?

Nhận thức về tự học có thể phản ánh nhiều quan điểm khác nhau từ các chuyên gia đa dạng. Tuy nhiên, các kiến thức về tự học thường chia sẻ một điểm chung, đó là khả năng tự quản lý và linh hoạt. Điều này phản ánh sự tự làm chủ quá trình học, tự hấp thụ kiến thức mà không cần sự hướng dẫn từ người khác, hoặc chỉ cần sự hướng dẫn trong giai đoạn ban đầu. Tầm quan trọng cao nhất của việc tự học là quá trình tự tìm kiếm kiến thức và học hỏi một cách chủ động, không cần sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Bản chất của tự học

Tự học là quá trình học diễn ra dưới sự thúc đẩy của ý thức tự giác, là khi người học tự tìm kiếm ý nghĩa của việc học và tự kiểm soát bản thân trong quá trình học tập. Bản chất cốt lõi của tự học là cá nhân hóa quá trình học, với mục tiêu đáp ứng nhu cầu học tập và tự chủ trong việc điều hành các hoạt động học tập một cách hiệu quả. Tự học chỉ thực sự có ý nghĩa khi:

Sự khao khát học hỏi tự nhiên bắt nguồn từ mong muốn làm giàu tri thức cá nhân và phát triển bản thân. Tự học được biểu hiện thông qua việc thực hành và trở nên hiệu quả khi người học có khả năng tự điều chỉnh quá trình học, tập trung ý chí vào việc học, và sở hữu các kỹ năng và chiến lược học tập.

Các hình thức tự học

  1. Tự học độc lập toàn diện: Đây là phương thức mà người học hoàn thành các nhiệm vụ học tập một cách hoàn toàn tự chủ, với vai trò của họ được coi là yếu tố quan trọng nhất trong quá trình tiếp thu kiến thức. Hình thức này thường được gọi là tự nghiên cứu, đặc biệt phổ biến trong lĩnh vực nghiên cứu của các nhà khoa học.
  2. Tự học dưới sự hướng dẫn gián tiếp từ giáo viên: Đây là loại hình tự học đòi hỏi người học có khả năng tự quản lý và sáng tạo, tuân theo chỉ dẫn được cung cấp từ giáo viên. Hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc vào vai trò quan trọng của người hướng dẫn và khả năng tự chủ động của người học trong việc hoàn thành nhiệm vụ học tập.
  3. Tự học dưới sự hướng dẫn và điều khiển trực tiếp từ giáo viên: Bằng cách sử dụng phương tiện tổ chức, định hướng và hướng dẫn từ giáo viên, hình thức này khuyến khích người học tự tổ chức và thiết kế các hoạt động học tập. Thông qua việc thực hiện tự nghiên cứu, tự đánh giá và điều chỉnh, người học có thể hoàn thành nhiệm vụ học tập một cách hiệu quả.

Ý nghĩa của việc tự học

Tự học mang ý nghĩa quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển của người học. Theo các chuyên gia tâm lý, quá trình hình thành và phát triển tâm lý con người chủ yếu dựa vào việc tiếp thu và hiểu biết hệ thống kiến thức, kỹ năng và thông tin đã được tích luỹ và tổ chức lại dưới dạng tri thức khoa học. Tự học có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người học, đặc biệt là đối với sinh viên trong môi trường đại học. Nếu không có sự tự học, sinh viên sẽ không thể hoàn thành những nhiệm vụ học tập của mình. Tham gia vào quá trình tự học giúp người học phát triển những kỹ năng cơ bản và mở ra cơ hội “học tập suốt đời”. Sau khi tốt nghiệp, họ có khả năng tự học, tự cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn và đáp ứng được sự đổi mới của xã hội.

Hạn chế của việc tự học

Khó tập trung khi tự học: Tự học yêu cầu sự tập trung đáng kể từ phía người học. Người tham gia tự học cần có khả năng tự quản lý thời gian, xác định mục tiêu và đưa ra nỗ lực để thực hiện mục tiêu đó. Do đó, để đạt hiệu quả trong quá trình tự học, người học cần vượt qua cảm giác mất hứng và khẳng định ý chí tiếp tục theo đuổi kiến thức.

Nguy cơ sai hướng trong quá trình tự học: Trong môi trường xã hội hiện nay, kiến thức có thể được tiếp thu từ nhiều nguồn khác nhau. Tuy nhiên, điều này có thể làm cho người tự học lạc hướng trong quá trình học tập. Nếu không xác định rõ vấn đề cần học và mục tiêu tự học, nguy cơ rơi vào việc tập trung vào nhiều nội dung không liên quan sẽ dễ dàng làm tốn thời gian và giảm hiệu quả học tập.

Phương pháp tự học hiệu quả

  • Xác lập mục tiêu học cụ thể: Để tự học đạt hiệu quả, việc đầu tiên cần làm là xác định rõ mục tiêu của quá trình học. Thiết lập mục tiêu cụ thể sẽ giúp người học hướng đúng và học những kiến thức, kỹ năng mà họ thực sự cần.
    Mỗi cá nhân thường có những mục tiêu tự học riêng. Đối với học sinh và sinh viên, mục tiêu thường liên quan đến việc đạt thành tích học tập. Để đạt được mục tiêu này, người học cần xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định các nội dung cần học và thực hiện ôn tập lý thuyết kết hợp với bài tập hoặc thực hành. Trong khi đó, đối với người đi làm, mục tiêu tự học có thể tập trung vào việc áp dụng kiến thức vào thực tế. Ví dụ, trong môi trường làm việc giao tiếp với người nước ngoài, việc tự học ngôn ngữ để cải thiện giao tiếp là mục tiêu quan trọng.
  • Phân chia mục tiêu và lập kế hoạch tự học: Sau khi xác định mục tiêu, việc tiếp theo là lập kế hoạch để tự học một cách hiệu quả. Để tránh mơ hồ, người học cần chia nhỏ mục tiêu, phân tích từng bước và xác định lộ trình thực hiện. Họ nên nắm vững các thành phần cấu thành kiến thức và kỹ năng cần học, sau đó thiết lập kế hoạch tiếp cận, tìm hiểu sâu và thu thập kiến thức một cách toàn diện.
  • Lựa chọn phương pháp tự học phù hợp: Tự học không bao hàm việc học hoàn toàn độc lập từ đầu đến cuối. Trong quá trình tự học, việc tìm kiếm sự hướng dẫn từ người có kinh nghiệm có thể giúp hướng dẫn tạo lối đi cụ thể. Hơn nữa, tự học không đồng nghĩa với việc ngồi một chỗ và gắn bó với sách vở. Có nhiều cách để biến quá trình tự học trở nên thú vị. Người học có thể tìm kiếm tài liệu học tại các nền tảng trực tuyến như Youtube, tham gia các hội thảo chia sẻ kiến thức, và thậm chí tự học theo nhóm nếu phù hợp. Tùy thuộc vào tố chất và thói quen cá nhân, họ nên lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.
  • Tối đa hóa tập trung: Khác với việc học trong môi trường lớp học với thời gian và hướng dẫn rõ ràng từ giáo viên, tự học đòi hỏi người học có khả năng tự quản lý. Vì vậy, tập trung là yếu tố quan trọng. Để đạt hiệu quả trong quá trình tự học, người học cần loại bỏ các yếu tố gây xao lãng và tập trung 100% vào thời gian tự học.

Trên đây là tất cả những thông tin mà Hoc2K mong muốn chia sẻ với bạn đọc về chủ đề tự học và những cách để thực hiện quá trình tự học một cách hiệu quả.

User Rating: 5 (1 vote)

We will be happy to hear your thoughts

Leave a reply

Hoc2K.Vn - Học Online
Logo